ENDOKRIN METABOLIZMA GUATR TIROIT ZAYIFLAMA DIYET PROF DR OZATA

endokrin,endokrinoloji,metabolizma,guatr,seker hastaligi,zehirli guatr,hashimoto,hipotiroid,tiroid,tiroit,troid,prolaktin,sakal,zayiflama, sismanik,kilo verme, zayiflayamama,boy kisaligi, terleme,penis kucuklugu,empotans,testis kucuklugu,guatr tedav

title

AZ CALISAN TIROIT BEZI (HIPOTIROIDIZM)

 Tiroid Bezi Yetmezliginin Tanimi, Cesitleri ve Nedenleri
Tiroid bezinin az calismasina ve bu nedenle tiroid hormonlarini az uretmesine ve sonucta kanimizda tiroid hormonlarinin (T3 ve T4) dusuk olmasi durumuna tiroid yetmezligi veya tip dilinde hipotiroidi denir. Tiroid hormon yetersizligi sonucu vucudumuzun tum metabolik olaylarinda yaygin yavaslama vardir ve bu nedenle vucudun dengesi alt ust olur. Vucuttaki bu bozukluklarin yani sira ruhsal cokuntu, unutkanlik, hareketlerde yavaslama ve uykusuzluk gorulur. Hamilelik doneminde tedavi edilmeyen tiroid yetmezligi bebeklerde zeka geriligine neden olabilmektedir.
 Hipotiroidizm,  toplumda % 4.6  oraninda bulunur. Bunun cogunlugunu baslangic halindeki veya hafif derecedeki  tiroid bezi yetmezligi (sadece TSH yuksek fakat T3 ve T4 normal olmasi) olusturur.   Tiroid yetmezligi tiroid fazla calismasindan daha cok gorulur ve nodullerden sonra en sik gorulen tiroid hastaligidir.
Tiroid yetmezligi kadinlarda daha sik gorulur ve yasin artmasiyla sikligi cok artar.
Bebek ve cocuklarda buyume ve gelismede belirgin gecikmeye, eriskinlerde ise vucut metabolizmasinda yavaslamaya  neden olan tiroid yetmezligi  tedavi edilmedigi durumda kalp ve damar hastaliklarina neden olabilmektedir.

Kac Cesit Tiroid Bezi Yetmezligi vardir?
Tiroid bezi yetmezligi 3 sekilde gruplandirilabilir:
1. Hastaligin ortaya ciktigi yasa gore:  
a) Dogumsal  olabilir
b) Eriskin yasta ortaya cikabilir.

2. Hastaligin siddetine gore: 
a) Baslangic halinde veya hafif derecede yetmezlik (Sadece TSH yuksek fakat T4 ve T3  hormonlari normal)
b) Belirgin  veya tam yetmezlik  (TSH yuksek, T4 ve T3 dusuk) seklinde de ortaya cikabilir.
3. Hastaligin  yerine gore:
a) Tiroid bezinin  kendi hastaliklari nedeniyle tiroid  hormon yetmezligi olusmasi . Bu durum fazla gorulur. Tiroid yetmezlikli  hastalarin % 95’inde tiroid bezinde hastalik vardir ve tip dilinde primer hipotiroidizm  adi verilir.
b)  Beyindeki hipofiz bezinden salgilanan TSH hormonunun az salgilanmasi sonucu da  tiroid yetmezligi ortaya cikabilir. Bu  durum nadir gorulur ve tip dilinde santral  hipotiroidi adi verilir.
Tiroid Bezi Yetmezliginin Nedenleri Nelerdir?
Tiroid bezi yetmezligi kalitim, mikroplar, yaslanma, iyot eksikligi veya fazlaligi ve kullanilan bazi ilaclarin yan etkisi nedeniyle olusabilmektedir.
Tiroid bezi yetmezliginin en sik nedeni  Hashimoto Hastaligi gecirmektir. Hashimoto hastalarinin hemen tamaminda  hipotiroidi kalici olarak yerlesir. Bu hastalikta tiroid bezi, nedeni bilinmeyen bir sekilde kuculur ve hormon yapacak hucreler azalir; sonucta tiroid hormonu az yapildigindan tiroid yetmezligi ortaya cikar.
Tiroid yetmezligi yapan diger bir neden Iyot yetmezligidir.  Tiroid hormon yapimi icin gerekli olan iyodun her gun yeteri  kadar gida ve su ile alinmasi gerekir. Cok az iyot alinca tiroid hormonlari yapilamaz ve tiroid yetmezligi ortaya cikar. Eger idrar iyodunuz  45 mg/gun’den az ise sizde   iyot yetmezligi vardir.
 Selenyum yetmezligi de tiroid hormon yetersizligine neden olabilir. Ulkemizin bazi bolgelerinde selenyum yetmezligi vardir.
Graves hastaligi  denilen tiroid bezinin fazla calistigi  bir hastaligin tedavisi icin yapilan radyoaktif iyot tedavisi tiroid bezinde  hasar yaptigindan  tedaviden birkac ay sonra veya ilk yil icinde tiroid bezi yetmezligi ortaya cikar.
Tiroid bezi iltihabi  ( agrili veya agrisiz  tiroid bezi iltihabi )  geciren hastalarin bir kisminda tiroid bezi hucrelerindeki hasar duzelmez ve  hormon yapacak hucreler yok oldugundan  kalici hipotiroidi  yani tiroid yetmezligi ortaya cikabilir.
Tiroid ameliyati olanlarda  tiroid  bezinin ameliyatla  bir kismi  veya tamami  cikarildigi icin tiroid hormonu yapacak hucre azalir veya kalmaz ve  sonunda  hormon azligi ve tiroid yetmezligi ortaya cikar. Ameliyatla ne kadar cok doku alinirsa o kadar sik tiroid yetmezligi gelisir. Tiroid bezinin tamami ameliyatla cikarilirsa yetmezlik ilk hafta ortaya cikmaya baslar. Bezin bir kismi alinanlarda ilerideki aylarda  veya yillarda  tiroid hormon azligi ortaya cikabilir.
Onceden Hashimoto hastaligi olan hastalar  asiri  miktarda iyot alirlarsa, bu fazla iyot, tiroid bezinde hormon yapilmasini onleyerek tiroid bezi yetmezligine neden olur. Goruldugu gibi cok az iyot almak veya cok fazla iyot almak tiroid bezi icin zararlidir.
Bazi ilaclari kullananlarda da tiroid bezi yetmezligi ortaya cikabilir. Cordarone isimli kalp ilaci,  psikolojik hastaliliklarin tedavisinde kullanilan lityum ilaci  ve hepatit tedavisinde kullanilan interferon ilaci veya interlokin-2 ilacini  kullananlarda da  tiroid bezi yetmezligi ortaya cikabilir.
Kanser nedeniyle bas ve boyuna yapilan isin tedavisi (radyoterapi)  sonrasi hastalarin % 24’unde tiroid bezi yetmezligi ortaya cikar.
Beyinde bulunan hipofiz bezinin hastaliklarinda TSH az salgilandiginda  tiroid bezinde yeteri kadar hormon yapilamayacagi icin hipotiroidi gelisebilir.
Gunluk diyetle alinan soya yagi, soya fasulyesi, brokoli, kabak, turp, Bruksel lahanasi ve kara lahana tiroid bezi yetmezligi yapmaz. Soya  tiroid hormon ilaclarinin emilimini bozdugundan  tiroid ilacinin alindigi ogun yenmemelidir.
Kadmiyum zehirlenmesi : Kadmiyum pillerde bulunan bir elementtir.  Atik piller ictigimiz suya karisirsa asiri kadmiyum alinmis olur. Fazla alinan kadmiyum selenyumu vucuttan atar. Selenyum tiroid hormonu T4’u T3’e ceviren enzimin yapisinda bulunur. Selenyum olmayinca T3  hormonu olusamaz ve T3 dusuklugu ve  sonucta hipotiroidizm denilen tiroid yetmezligi gelisir.

Tiroid yetmezligine katkida bulunan beslenme bozukluklari nelerdir?
1. Gidalarla  ve icilen suyla cok az  iyot alinmasi
2. Sessiz tiroid hastaligi varken asiri iyotlu tuz yemek
3. Yag asit  eksikligi ve protein yetersizligi
4. Flor ve kloru fazla  su icmek
5. Karbonhidratli gidalarla cok beslenmek
6. Iyot eksikligi olan kisilerin fazla soya fasulyesi veya soya yagi tuketmeleri
7. Manganez eksikligi
8. Sigara icmek
9. Selenyumun az alinmasi
10. Cinko eksikligi
11. Kadmiyum zehirlenmesi
12. Iyot eksikligi olan menopozdaki bir kadinin sicak basmalari icin  soyadan elde edilen isoflovan ilaci almasi

Bebeklerde Gorulen Dogumsal Tiroid Yetmezligi:
Dogumsal  tiroid yetmezliginin  dunyada en yaygin  nedeni iyot yetmezligidir. Annenin yeteri kadar iyot almamasi  dogan bebekte tiroid bezi yetmezligine neden olur.  Bebegin tiroid bezinin hormon yapmasi icin anne karnindayken anneden  gobek kordonuyla yeteri kadar iyot almasi gerekir. Annede iyot az olunca bebege de az iyot gectiginden  bebek yeteri kadar tiroid hormonu yapamaz.
 Dogumsal tiroid yetmezligi Turkiye’de    her 4000 dogumda 1 gorulur.  Kiz bebeklerde erkek bebeklere gore 2 kat daha fazla   dogumsal tiroid yetmezligi gorulmektedir.  Dogumsal  hipotiroidinin diger nedenleri % 85  hastada tiroid  bezinde  anormallikler  olmasina (bezin  tamamen yoklugu veya  bir kisminin yoklugu gibi) ya da  % 15 hastada hormon  yapimindaki genetik  bozukluklara baglidir.
Dogumsal  tiroid yetmezligi  olup olmadigini anlamak icin tum bebeklerde dogum sonrasi topuktan alinan  kanda TSH hormonu olcumunu  yapmak gerekir.  TSH yuksek cikarsa bir ay sonra tekrar hormon kontrolu yapilir ve duruma gore tedaviye karar verilir.

Yeni Dogan Bebeklerde Tiroid  Hormon Taramasi Mutlaka Yapilmalidir
Bebeklerde hipotiroidi dogumsal olarak ortaya cikabilir. Bu bebekler hemen tedavi edilmez ise zeka geriligi, boy kisaligi, el ve yuzde sislik, sagirlik,  ve  sinir sistemiyle ilgili bozukluklar olusur ve sonradan tedaviye baslansa bile bu hasarlar duzelmez.
Turkiye’de  yeni dogan her 4000  bebekten birisinde hipotiroidi vardir.  Dogumsal tiroid yetmezligi cogunlukla  tiroid bezi yoklugu veya hormon yapim bozuklugu nedeniyle olusur. 
 Bu bebeklerde solunum sikintisi, dilde buyukluk, gobek fitigi, morarma, sarilik, beslenmenin kotu olmasi, at kisnemesi gibi aglama ve kemik gelisim bozuklugu vardir.
Bebeklerde hipotiroidi taramasi topuktan filtre kagidina kan damlatilarak yapilir. Ilk olcumde TSH hormonu 30 IU/L’den yuksek cikarsa  cocuk bir ay sonra tekrar cagrilir ve serbest T4 ve TSH hormon duzeylerine bakilir. T4 dusuk ve TSH 30’dan yuksek bulunursa  hipotiroidi yani tiroid bezi yetmezligi tanisi konarak hemen  tiroid ilaci ile  tedavisine baslanir. Bu cocuklarin tedavisi icin   Tip Fakultelerinde veya diger hastanelerde bulunan Cocuk Endokrinolojisi bolumune basvurmaniz ve takiplerinin orada yapilmasi daha uygundur.
Cocuklarda tedavi edilmeyen tiroid yetmezligi buyumeyi engeller, boy kisa kalir ve zeka gelisimi geri kalir.  Bu cocuklar erken yasta ergenlige girebilir.


TIROIT BEZI YETMEZLIGINDE OLUSAN SIKAYET VE BELIRTILER
Tiroid bezi yetmezligine ait sikayetler hastaligin siddetine gore degisir. Bazen hicbir sikayet yok iken bazi hastalarda cok siddetli belirti ve sikayetler ortaya cikar. Bazi belirtiler ozellikle yasli kisilerde yasliliga baglanir ve hastalik akla gelmez ise atlanir. Tiroid bezi az calisan ve tiroid hormonlari kanda azalan bir kiside su belirtiler olabilir:
• Kolay yorulma, yorgunluk, bitkinlik, enerji azligi (yaygin)
• Hatirlamada zorluk, unutkanlik, yavas dusunme, konsantre olamama
• Hareketlerde yavaslik
• Sabahleyin uyanmada zorluk, daha cok uyku istegi, gun icinde uyuklama
• Usume veya kendini soguk hissetme
• Terlemenin azalmasi
• Kuru, soguk, kalin ve kasinan bir deri
• Sari veya portakal renginde bir deri
• Kuru, kaba ve kolay kirilan tirnaklar
• Sac dokulmesi, saclarda azalma, kaslarda  dokulme
• Istah kaybi
• Kilo alma ve kiloyu verememe
• Horlama  baslamasi
• Kas kramplari ve eklemlerde agri olusmasi
• Kaslarda igne batmasi hissi veya karincalanma
• Kabizlik olmaya baslamasi
• Goz etrafinin ve  goz altinin sismesi
• El, ayak ve eklemlerde sislik
• Karpal tunel sendromu denilen el bileginde sinir sikismasi ve agri
• Adet kanamalarinin daha fazla miktarda olmasi,  adetlerde kramp olmasi ve adet oncesi donemin kotu gecmesi
• Bazi kadinlarda adet sikliginin azalmasi veya adetlerin  kesilmesi
• Depresyon gelismesi ve hicbir seyle ilgilenmeme
• Sesin kalinlasmasi ve ses kisikligi
• Isitmede azalma olusmasi
• Guatr olusmasi (Hashimoto hastalarinda olur)
• Tiroid bezinin kuculmesi (tiroid bezi iltihaplarina veya Hashimotonun son evresine bagli olarak)
• Kalp hizinin ve nabiz sayisinin azalmasi
• Kan kolesterol  duzeyinde artma
• Gebe kalamama (kisirlik)
• Libido (Cinsel istek) azligi ve empotans
• Reflekslerin  yavas olmasi
• Kekemelik
 Yukarida siralanan sikayet ve belirtilerin hepsi tiroid yetmezligi olan butun hastalarda olmadigi gibi bu sikayetlerin olmasi da o kiside mutlaka tiroid bezi yetmezligi oldugu anlamina gelmez.   Bu sikayetlerin cogu  tiroid bezi yetmezligi olmayan kisilerde de olabilir. Bu nedenle de farkina varilmayabilir. Tiroid bezi yetmezligi olan bircok kisi kendisinde bu hastaligin oldugunu bilmeden  sikayetlerine care bulmak amaciyla Endokrinoloji uzmani yerine baska doktorlara gider. Adet bozuklugu nedeniyle kadin-dogum  uzmanina, depresyon nedeniyle psikolog veya psikiyatri doktoruna, kansizlik nedeniyle  hematoloji uzmanina  ve kas agrilari nedeniyle fizik tedavi uzmanina giden cok hasta vardir. Bu uzmanlar tiroid bezi hastaligindan suphelenirlerse hipotiroidi  hastaligi teshis edilir, aksi durumda  ise sadece sikayete yonelik tedavi yapilir ve hastalik duzelmez.  Bazi hastalarda tiroid bezi yetmezligi yavas olarak gelistiginden  farkina varilmasi zaman alabilir.
 

HIPOTIROIDI (TIROIT BEZI YETMEZLIGI) NASIL TESHIS EDILIR?
Hipotiroidi hastaligi kan testleriyle kolaylikla teshis edilir. Test olarak T3, T4, TSH, anti-TPO antikoru olculur ve tiroid ultrasonu yapilir. Kanda serbest T4  hormonu dusuk ve TSH  yuksek ise   hipotiroidi tanisi konur. Serum T3 duzeyleri degiskendir ve bazen normal sinirda olabilir.  Cok nadiren hipofiz bezi yetmezligine bagli  tiroid bezi yetmezligi olabilir, o zaman TSH hormonu  dusuk, T4 ve T3 hormonu da dusuktur. Tiroid bezi yetmezligi teshis edilen hastalarda tam kan sayimi, karaciger testleri ve kolesterol, trigliserit ve LDK kolesterol  tetkikleri ile kalp grafisi (EKG) tetkiki yapilir. Kalp hastaligi riskini anlamak icin kanda homosistein ve hassas CRP tetkiklerine bakilmasi faydalidir.  Kansizlik varsa kanda ferritin, B12 vitamini ve folat duzeylerine bakilarak demir eksikligi veya vitamin eksikligi olup olmadigi arastirilir.
Asikar yani belirgin (tam)  tiroid yetmezliginde  TSH  hormonu kanda artar ve genellikle  10 IU/L’den daha yuksek cikar;  kandaki T4 ve T3 hormonlari da dusmustur. 
Baslangic halindeki tiroid yetmezliginde ise  TSH hormonu  4 ile 10 IU/L arasindadir. Bu durumda T3 ve T4 hormonlari normal sinirlar icindedir.
 Bu hastalarda olculen anti-TPO ve anti- Tiroglobulin antikorlari kanda yuksek  cikarsa  tiroid yetmezligini  Hashimoto  hastaliginin yaptigina karar verilir.
Tam kan sayimi tetkiki  yapilan hipotiroid hastalarin % 30-40’inda anemi (kansizlik), % 15’inde  demir eksikligi (kanda ferritin dusuklugu) saptanir. Bazi hastalarda kanda folik asit vitamini ve B12 vitamini dusuk cikabilir. Bu hastalarda eksik olan vitamin ilaclarla tedavi edilir.
Kanda  kreatinin fosfokinaz (CPK)  ve prolaktin duzeyleri yuksek olarak bulunabilir. Prolaktin hormonundaki   orta derecede bir yukseklik olusur ve  Levotiroksin ilaci kullandiktan sonra  duser. Eger hastanin  tiroid hormonlari normale geldigi halde prolaktin hormonu yine yuksek ise  doktorunuz prolaktin hormonlarini yukselten diger nedenleri arastirir.
 Ayrica SGOT (AST), SGPT (ALT), GGT, laktat dehidrogenaz (LDH), CPK ve amilaz  tetkiklerinde yukselmeler olabilir. Bunlardan  en fazla yukseleni CPK tetkikidir.
Hipotiroid hastalarda kan yaglari yuksektir.  Trigliserit denilen yagda hafif artis olurken, total kolesterol,  LDL kolesterol, ve Lp (a)  isimli yaglarda artma olur.
Homosistein  ve CRP duzeyleri de  kanda yukselir. Yag yuksekligi ve homosistein yuksekligi   koroner arter hastaliginin hipotiroid hastalarda sik gorulmesine neden olur.

TSH Hormonu  Hafif Yuksekse Ne yapmali?
Tiroid bezi yetmezliginin hafif derecede oldugu veya baslangic asamasi dedigimiz durum  serbest T3 ve serbest T4 hormonlari  kanda normal  seviyede oldugu halde sadece TSH hormonunun yuksek olmasidir.
TSH hormonu 2.5-ile 4.0 U/L arasinda cikarsa  TSH hormonu olcumu tekrar yapilir. Ozellikle anti-TPO antikoru kaninda yuksek olan kisilerde ilerde tiroid yetmezligi gelisebileceginden TSH hormon tetkikini  yilda bir defa mutlaka  olcturmek  gerekir.
TSH hormonu 4.0 ile 20.0 U/L arasinda ise hafif derecede tiroid yetmezligi var demektir.
Ileride bu hastalarda T4 dusmeye buna karsilik TSH artmaya baslar ve tam tiroid yetmezligi gelisir.
Bu olcumler sirasinda total T4 ve Total T3 hormonu degil serbest T3 ve serbest T4 hormonlarinin olculmesini isteyiniz. Total hormon olcumunun artik bir degeri kalmamistir.  Gebelerde total T4 ve T3 olcumu ozellikle yanlis sonuc verdiginden mutlaka serbest T3 ve serbest T4 olcumleri yapilmalidir.


HIPOTIROIDININ (TIROIT BEZI YETMEZLIGININ) TEDAVISI
Levotiroksin  Ilaciyla yapilan Tedavi:
Hipotiroidide vucudumuzda tiroid hormonu az oldugundan disardan verilecek sentetik T4 hormonu ilaclari ile eksiklik giderilmeye calisilir. Kullandiginiz bu ilaclarin icinde levotiroksin vardir ve  vucudunuzda yapilan T4 hormonunun aynisidir. Vucutta T4 hormonu eksik oldugundan bu ilaclarla  eksiklik giderilir.  Tiroid yetmezliginin tedavisinde ilac tedavisinden baska bir tedavi sekli yoktur. Bazi hastalarin sordugu gibi ameliyat yapilmaz. Levotiroksin ilaci   gunde bir defa  ac karna alinmalidir. Ac iken alinirsa emilimi daha iyidir ve yaklasik % 70’i emilir.  Ilaclari hep ayni zamanda almali ve unutmamalidir. Eger ac karna alinca midede yanma veya agri oluyorsa ilaci tok karna alabilirsiniz. Tok karna alininca ilac emilimi azalacagindan daha fazla ilac almak gerekebilir. Bu durumu doktorunuza bildiriniz.    Demir  ilaclari, kalsiyum ilaclari, sukralfat isimli mide ilaci,  lifli-posali  gidalar, lif veya posa kapsulleri,  antiasitler ve soya yagi  ayni ogunde alinirsa tiroid ilacinin emilimini bozar. Bu nedenle mumkun oldugu kadar tiroid ilacinin alindigi ogunde baska ilac alinmamalidir.
Ilac kullanan hastalar hormon olcumu icin kan verecekleri zaman ilaci yutmadan kan vermelidir. Kan verdikten sonra ilaclarini alabilirler.  Ilac alindiktan 9 saat sonra da kan verebilirler.
Hipotiroidi omur boyu tedavi edilmesi gereken bir hastaliktir. Gecici bir hastalik degildir. Herhangi bir antibiyotik gibi ilac kutusundaki ilac bitince tedavinin kesildigi bir hastalik degildir. Ilaci keserseniz sikayetleriniz tekrar baslar.  Bu nedenle ilaclarinizi kesmeyiniz.
Iyilesme Ne Zaman Baslar?
Ilac tedavisine basladiktan  2 hafta sonra  sikayetlerde duzelme baslar. Bununla birlikte siddetli sikayetleri olanlarda tam duzelme birkac ayi bulur. Bunun nedeni dokularin tiroid hormonu ile doymasinin zaman almasidir.
Ilac Ne kadar Sure Kullanilir?
Tiroid bezi yetmezligi (hipotiroidizm) omur boyu tedavi gerektiren bir hastaliktir. Bu nedenle ilac tedavisi omur boyu surer.

Ilac Dozu Nasil Ayarlanir?
 Ilacin baslangic dozu hastanin yasina, tiroid yetmezliginin  siddetine, agirliga, hipotiroidi yapan nedene, kullandiginiz baska ilaclara ve birlikte olan baska  hastaliginiza  (kalp hastaligi, bagirsak hastaligi  ve kemik erimesi gibi) gore ayarlanir.  Bu nedenle hipotiroidi hastaligi olan tanidiginiz kisilerin   aldigi ilac dozun sizinkinden farkli olabilecegini biliniz. Her hastanin ilac dozu kisiye gore degisir.  Sisman kisilerde daha fazla ilac gerekir.  Epilepsi nedeniyle Tegretol veya Dilantin gibi ilaclari alan hastalarda, dogum kontrol hapi veya ostrojen ilaci kullananlarda daha yuksek doz ilac gerekebilir. Bu nedenle kullandiginiz diger ilaclari doktorunuza bildirmeyi unutmayiniz.
Gebelikte hipotiroidi varsa  gebelik sirasinda siklikla  kullanilan demir ilaci, vitaminler ve kalsiyum gibi   ilaclari  tiroid ilacini aldiktan en  az 4 saat sonra almak gerekir.
Kani sulandirici ilac alanlarda tiroid ilaci alirken tiroid ilac dozunu azaltmak gerekebilir. Tiroid ilaci K vitaminin yikilisini artirdigindan protrombin zamani ile yakin takip gerekir.
Ilac ufak dozlarda baslanir ve kisa surelerle artirilarak (genelde 6-8 haftada bir)  TSH hormonunun normale geldigi doz bulunur ve bu doz ile ilaca devam edilir. Yasli kisilerde  genellikle cok ufak dozlar halinde baslanip yavas olarak ilac dozu artirilir.
Hizli bir sekilde  yuksek doz  ilac baslanirsa bazen psikoz, ajitasyon, carpinti, sinirlilik, ishal, titreme ve uykusuzluk gibi yan etkiler  gelisebilir.
Radyoaktif iyot tedavisi veya ameliyat nedeniyle hipotiroidi gelismis ise ilac dozu  yine  TSH  1.5-2.5 olacak sekilde ayarlandiktan sonra  belirli araliklarla TSH olcumuyle  takip edilmelidir.
 Tiroid ilaclari anti-TPO  ve anti-Tiroglobulin antikorlarini azaltmaz veya yok etmez. Bu antikorlarin her defasinda olculmesinin bir faydasi da yoktur. Antikorlarda zaman icinde yukselme ve alcalmalar olabilir. Bu nedenle endise etmeyiniz. Bu antikorlari kandan yok edecek bir ilac tedavisi de henuz yoktur.  Bu nedenle  antikorlarin yuksek olmasina degil esas olarak TSH hormonunun normal sinirlarda olmasina dikkat ediniz. Sizin icin onemli olan T3, T4 ve TSH hormonlarinin normal sinirlar icinde olmasidir.
Yapilan bazi bilimsel calismalarda  tiroid ilacina ilave olarak selenyum verilmesinin  anti-TPO antikorlarinda azalma yaptigi saptanmistir. Bu nedenle ilave selenyum destegi alinabilir.
 

Hipotiroidi Tedavisinde T4 ve T3 Ilaclarinin Birlikte Verilmesi:
               Yapilan calismalarda sadece sentetik T4 ilaci alan hipotiroidili hastalarda bazi sikayetlerin gecmedigi bilinmektedir. Bu nedenle  T4 ilacinin yanina T3 ilacini da ilave etmenin daha faydali olabilecegi ileri surulmustur. Bu konuda yapilan ve yayinlanan ilk calismada   T4 tedavisine % 20 oraninda T3 ilavesinin hipotiroidiyi tum dokularda daha iyi duzelttigi, yasam kalitesini artirdigi ve beyin  fonksiyonlari daha iyi duzelttigi saptanmistir.  Bununla birlikte daha sonra yapilan 5  klinik calisma T4 ve T3’un birlikte verilmesinin beyin fonksiyonlarini  daha iyi duzeltmedigini gostermistir.  Su da bir gercektir ki, bazi hipotiroidili  hastalarda  T4 ilacina ilaveten T3 verilmesi faydali olmaktadir.  T3 piyasadaki ilacinda bir tabletinde 25 mikrogram T3 vardir. Bu ilactan  gunde 2 defa 5-10 mikrogram (bir tabletin dortte biri) ile baslanir ve T4 ilac dozu azaltilir. Yeni yapilan bir calismada yavas salinan T3  ilacinin  T4 ile birlikte cok guzel sonuclar verdigi gosterilmistir. Yavas salinisli T3  ilaci dunyada henuz piyasaya cikmamistir.  Bu nedenle sikayetleri tam gecmeyen kisilerde tedaviye T3 ilavesi faydali olabilmektedir.

 


TIROIT HORMON ILACI  KULLANAN HIPOTIROIDILI HASTALARIN DIKKAT EDECEGI HUSUSLAR:

1. Ilacinizi doktorunuzun onerdigi dozda aliniz. Fazla veya az almayiniz.
2. Doktorunuzun haberi olmadan ilaci kesmeyiniz. Bu  ilaclari omur boyu alacaginizi unutmayiniz.
3. Ilaci sabahleyin ac karnina aliniz. Yemekten yarim saat once almak uygundur. Ac karna alininca midenizde rahatsizlik oluyorsa tok karna aliniz. Devamli tok karna alirsaniz ilac dozunu artirmak gerekebilir. Bunu doktorunuza soyleyiniz.
4. Sabah bu ilaci  alinca kalsiyum, demir ilaci, soya proteini ve soya urunleri, mide ilaclari, demir iceren multivitamin ilaclari  veya posa kapsulleri almayin. Bu ilaclari diger ogunlerde kullaniniz.
5. Sikayetlerinizde ilaca   basladiktan birkac hafta sonra duzelme baslar. Sikayetler duzelince hastalik gecti sanmayiniz. Ilaci keser veya azaltirsaniz sikayetleriniz tekrar baslar.
6. Ilaci kullanmaya basladiktan sonra carpinti, bas donmesi, gogus agrisi, nefes darligi, ayak kramplari, bas agrisi ve  sinirlilik oluyorsa doktorunuza haber verin. Ilac dozu fazla gelmis olabilir.
7. Gebe kalirsaniz doktorunuza basvurun. Gebelikte ilacin dozunu arttirmak gerekebilir.
8. Ameliyat olacaksaniz doktorunuza haber veriniz.  Ameliyat oncesi hormonlarin normal olmasi gerekir.
9. Ilaci basladiktan sonraki ilk aylarda sac dokulmesi hafif derecede olabilir. Bu gecici bir durumdur. Devam ederse doktorunuzla gorusun.
10. Bu ilaclar kilo vermek icin rasgele kullanilmaz,  tehlikelidir.
11. Ben iyiyim diye ilaci kesmeyiniz. Ilaci keserseniz hastalik tekrar baslar.
12. Ilaci hep ayni saatte aliniz. Unutmamak icin  ilaci odanizda devamli gorebileceginiz bir yere (cocuklarin ulasamayacagi bir yere) koyunuz.
13. Ilaci  almayi unutursaniz ertesi gun  sabah dozunu aldiktan sonra aksam yemegi oncesi  bir doz daha aliniz.
14.  Sabah  ilaci almayi unutursaniz ogleden sonra veya aksam aliniz.
15. Ilaci aldiktan sonra kusarsaniz tekrar ilac almayin. Ertesi gun normal dozunuzu aliniz.
16. Gebe kalirsaniz hemen doktorunuza basvurun. Ilac dozunun ayarlanmasi gerekir. Gebelik suresince 6-8 haftada bir TSH olcumlerinin yapilarak ilac dozunuzun ayarlanmasi gerekir.
17. Sigara icmeyiniz. Sigara tiroid yetmezligi sikayetlerini artirir ve hastalik daha siddetli seyreder.
18. Iyotlu tuz yemeyiniz ve icerisinde iyot bulunan  vitamin ilaclari almayiniz. Vitamin ilaclarinin prospektusune veya etiketine bakarak iyot olup olmadigini kontrol ediniz.